Jawsaa ma hring na zya ( Human life or Human nature)
1. Ma kung zaw aa vya uvthyi vie le’aa na ma hringchung lieta maa taw pa hmangbya zaw mekaa tah aa muo vya sungnaa le.
2. Ma hring napa aa phah aa chie kha ingchungkhue, Hnaatluo napa hne Saata zaw’aa lieta ma vya hmung the vie le.
3. Jawsaa hnyirung napa hmangbya laata jawsaa ma sungnaa vie napa zaw ma vya pachang the vie le.
4. Malie aa sapa ma paa (thlungching) kha ma vya due the vie le.
5. Aa palepatie na patah juo pachuo cakhaw pa laata kiethaw vie riy napa hmangbya zaw ma vya tue the vie le.
6. Hruehraa
(palung caruo) sa patah ma tuehrie cakaw taw napa ma zyah zaw aa vya
pachang le pate due napa hne aahmuo, aa phah na khu chungta hrie patah
kiethaw vie na riy pa zaw ma vya pachang the vie le.
7. Khazingpaa lieta hriykhung aa ri napa zaw aa cawta ma vya tlechuo the vie le.
8. Malie aa pahy se tli pa mingnung hne mingpa phunghlaa kaw zaw ma vya paching khing vie
le.
9. Khysaa ruosaa zaw malie aa ma due napa zaw ma vya pachang vie le.
10. Mingphang hne khyruo cuota suokhahkha re hrie pachiy khing napa palungpathiy zaw aa kyapya the vie le.
11. Ma
mingphang hne ma khyruo zaw malie mingphang hne khyruo kiethaw pa zaw
haata aa kiethaw ra riy tli pa zaw maa khing khyi the vie le.
12. Ma
khy, ma ruo (Khyruo) lieta Chie napa, Ruvnaa napa, Ngiechiy napa hne
palung rie thu napa aa tlung li riy pa zaw maa kya khing khyi the vie
le.
13. Ma khyruo lieta Caa aa the pah salienuhlaw zaw aa ma awh ra riy tli naa pa zaw maa kya khing khyi sa.
14. Ma
khyruo lieta Hnaanguo napa, Hnaatluo napa, Palungtluo napa, Die napa,
Khytiy aa phah riy pa, Kungvyi riy pa hne Khysaa ruosaa zaw pakha hne
pakha aa dueding sa riy pa zaw maa kya khing khyi sa.
15. Ma khyruo lieta Nunghlyi haaraa zaw aa ma ngee pachi li riy pa zaw ma kyah pachang the vie le.
16. Ma khyruo lieta Nunghlyi haaraa zaw aa ma
17. palung ma patluo kieh dyi yi nah khyruo lieta thluechiy bawhnuoh zaw aa aw-aa tapa zaw ma vya pachang the vie le.
18. Mingphang hne khyruo zaa due taa pa malie aa pahy se tli pa mingnung hne mingpa zaw maa kya thyi sa yi.
19. Mingphang
hne khyruo zaa due taa pa malie aa pahy se tli pa mingnung hne mingpa
zaw maw riy patah cuo vah yi tapa zaw ma vya pachang the vie le.
20. Ma lieriytla napa ma khy pungpuv thabaw (History) kaw zaw ma vya pachang khing sa le.
21. Mingnung
hne mingpa zaw lieriy zatla puopa thuki napa “Ryi, Hlaa hne Luo” zaw
hing pachang riy pa, the diy riy patah aa cuo tapa zaw ma vya pachang
the vie le.
22. Jawsaa
aa cuo kieca ryi aa hnyi, Ryi aa cyi kieca mingphang phangkha aa cuo,
mingphang aa cuo kieca “Ryi, Hlaa hne Luo” aa hnyi tapa zaw ma vya
pachang the le.
23. Hlaa
hne Luo zaw aa hnyi na kawta mingphang phangkha ma ta baalaa patah
“Caa” aa hnyih li patah aa cuo kieca malie mingphang luo aa chiy tiytah
aa mingphang aa zaa khyi-aa tapa zaw ma vya pachang the vie le.
24. Aa tachuo lieta hlaa hne luo zaw aa aw kieca “Caa” aa aw rah hrahring aa tapa zaw ma vya pachang the vie le.
25. Ma
za puvkhyi pa ma ryi hing ma caa zaw aa aw thluo patah ma hmuo khing li
pa zaw hing ma ngaa ce napa nah aa cuo tapa zaw ma vya pachang the vie
le.
26. Mingphang
phangkha cuo pate ma hlaa hne ma bie zaw aa aw pa haata ma caa zaw aa
aw ra. Ma Lutuv Caa aa aw thluo patah maa cuv khing li pa hne sasaa ma
ri li pa zaw hing ma mingphang due na zya ma pachang the li na kawta aa
cuo tapa zaw ma vya pachang the vie le.
27. Ma
mingphang ma due hrahring patah aa cuo kieca pakha hne pakha ma ryi ta
bie ma ri hne pa haata khy nanang hne ruo nanangtah ma aw zaw ma Caa tah
caa maa paphya aa hu rah hrahring tli tapa zaw ma vya pachang the vie
le.
28. Aa mingphang aa zaakhyi the pacah aa sing patah aa cuo. Aa sing patah
aa mingphang kaw lieta aa nangdyi zaa cakaw selah mingphang cuota
khaahmuo aa zue khing tlung lie kieca aa sing pathla patah cuo vyi. Aa
ngaa ce pa, aa hruv ce pa hne mingphang aa due ce li patah aa cuo tapa
zaw ma vya pachang the vie le.
29. Aa mingphang aa cuokhyi li pa ca Lutuv ryi ta “Janung saa hne Japaa saa” cuo vah vyi. Lutuv ryi ta kieca “Kawthlaa, Cetie, Napuv cakaw, Ningdyina na rang, Aazaw tungpa, Jaie hne Na thliy se” aa maa zaa ta. Mingphang cuota aa hu ningta aa ri uo nguo pa ca Lutuv ryi ta kieca “Thuotlungtluo Jakyi (Tiger), Japaa saa tlarya, Japaa saa hne Janung saa” aa maa zaa tapa zaw ma vya pachang the vie le.
30. Khaapa khyruo lie aa zapuv zaw aa nungpaa “Ryi hne Caa” zaw
aa the pa ca aa nungpaa singpa aa maa hnang aa ma ta, aa the lipa saata
zaw ca aa nung hne aa paa tah aa ma ngaatuv pa cyah aa ma tapa zaw maa
vya thyi pakhaa the le.
31. Mingphang
phangkha ma cuo ra pa haata khaapa khyruo lieta ma aw zaw ma saata
(Salienuhlaw) zaw hing ma ryi hne ma caa zaw aa mathe kieh dyi na ma
mingphang aa vie khu’aa va tapa zaw ma vya pachang the le.
Niema Uvnu,
LCM Paa Liy Lekhaa bie,
Australia.
No comments:
Post a Comment